Ο παγετώνας Hektoria στην Ανταρκτική υπέστη μία από τις ταχύτερες καταρρεύσεις που έχουν καταγραφεί ποτέ, χάνοντας 25 χιλιόμετρα πάγου μέσα σε μόλις έναν χρόνο
Ο παγετώνας Hektoria στην Ανταρκτική υπέστη μία από τις πιο γρήγορες υποχωρήσεις παγετώνα που έχουν καταγραφεί ποτέ, αιφνιδιάζοντας τους επιστήμονες με την ταχύτητα εξαφάνισης των πάγων.
Από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Μάρτιο του 2023, ο παγετώνας υποχώρησε κατά περίπου 25 χιλιόμετρα.
Σε ένα δραματικό δίμηνο, το μέτωπο του παγετώνα μετακινήθηκε προς τα πίσω περισσότερο από 8 χιλιόμετρα, σημειώνοντας νέο σύγχρονο ρεκόρ για τη γρηγορότερη απώλεια γειωμένου παγετώδους πάγου που έχει παρατηρηθεί ποτέ.
Δορυφόροι κατέγραψαν την καταστροφή
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δορυφορικές εικόνες και δεδομένα τηλεπισκόπησης για να μελετήσουν την κατάρρευση.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η δομή του Hektoria τον έκανε εξαιρετικά ευάλωτο σε απότομες αλλαγές. Όπως πολλοί παγετώνες της Ανταρκτικής Χερσονήσου, ξεκινά από τη στεριά και επεκτείνεται προς τον ωκεανό, όπου σχηματίζει μια τεράστια πλωτή «γλώσσα πάγου».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο παγετώνας έχασε τόσο τη γλώσσα πάγου όσο και ένα μεγάλο τμήμα γειωμένου πάγου που βρισκόταν πάνω σε επίπεδο βυθό. Αυτή η απώλεια συνδέεται άμεσα με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Παρότι ο Hektoria θεωρείται σχετικά μικρός σε σύγκριση με άλλους γιγαντιαίους παγετώνες της Ανταρκτικής, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αν παρόμοια κατάρρευση συμβεί σε μεγαλύτερα συστήματα πάγου, οι παγκόσμιες συνέπειες θα είναι τεράστιες!
Η αρχή της καταστροφής ξεκίνησε το 2002
Οι επιστήμονες συνδέουν την κατάρρευση με γεγονότα που ξεκίνησαν πριν από περισσότερα από 20 χρόνια.
Το 2002, η παγοκρηπίδα Larsen B διαλύθηκε και κατέρρευσε αιφνίδια. Η συγκεκριμένη παγοκρηπίδα λειτουργούσε σαν φυσικό φράγμα που σταθεροποιούσε τον Hektoria και άλλους γειτονικούς παγετώνες.
Μετά την εξαφάνισή της, οι παγετώνες της περιοχής άρχισαν σταδιακά να λεπταίνουν και να υποχωρούν.
Το 2011, θαλάσσιος πάγος κοντά στο μέτωπο του Hektoria παρείχε προσωρινή στήριξη, επιτρέποντας στον παγετώνα να προχωρήσει ξανά προς τη θάλασσα.
Η διάλυση του θαλάσσιου πάγου έφερε την κατάρρευση
Η σταθερότητα αυτή κατέρρευσε απότομα τον Ιανουάριο του 2022, όταν ο θαλάσσιος πάγος στην περιοχή Larsen B διαλύθηκε, πιθανότατα εξαιτίας ισχυρών θαλάσσιων κυμάτων.
Μόλις χάθηκε αυτή η φυσική προστασία, ο Hektoria αποσταθεροποιήθηκε ταχύτατα.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο νότιο ημισφαίριο, η πλωτή γλώσσα πάγου του παγετώνα διαλύθηκε μέσω αλλεπάλληλων αποκολλήσεων τεράστιων κομματιών πάγου, προκαλώντας υποχώρηση περίπου 16 χιλιομέτρων.
Παρότι το μέτωπο του παγετώνα φάνηκε προσωρινά σταθερό τον χειμώνα του 2022, τα δορυφορικά δεδομένα της αποστολής ICESat-2 της NASA έδειξαν ότι ο πάγος συνέχιζε να λεπταίνει.
Οι επιστήμονες εντόπισαν το φαινόμενο που επιτάχυνε την καταστροφή
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο εναπομείνας πάγος παρέμενε γειωμένος μέχρι και την άνοιξη του 2022 στο νότιο ημισφαίριο.
Σεισμικές δονήσεις κάτω από τον παγετώνα αποκάλυψαν ότι ο πάγος είχε απλωθεί πάνω σε ένα μεγάλο επίπεδο τμήμα βράχου, σχηματίζοντας αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν «παγωμένη πεδιάδα».
Αυτή η γεωμετρία επιτρέπει στο θαλασσινό νερό να περνά κάτω από τον πάγο κατά την παλίρροια, σηκώνοντας προσωρινά τμήματα του παγετώνα από το έδαφος.
Όταν ο πάγος λεπταίνει αρκετά, τεράστιες μάζες μπορούν να αποκολληθούν και να διαλυθούν ξαφνικά.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό το φαινόμενο - γνωστό ως «αποκόλληση λόγω άνωσης» - προκάλεσε τη δεύτερη φάση της κατάρρευσης, κατά την οποία ο Hektoria έχασε ακόμη 8 χιλιόμετρα μήκους.
Η NASA στρέφει νέα δορυφορικά συστήματα στην Ανταρκτική
Η επικεφαλής της μελέτης, Naomi Ochwat από το Πανεπιστήμιο του Innsbruck, εξετάζει πλέον αν και άλλοι παγετώνες αντιμετωπίζουν παρόμοιο κίνδυνο.
Καθώς η θέρμανση στην Ανταρκτική Χερσόνησο συνεχίζεται, ολοένα και περισσότεροι παγετώνες χάνουν τις πλωτές γλώσσες πάγου τους και μετατρέπονται σε παγετώνες που καταλήγουν απευθείας στον βυθό της θάλασσας.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι νέοι δορυφόροι όπως οι NISAR και SWOT της NASA θα βοηθήσουν σημαντικά στην κατανόηση αυτών των ταχύτατων αλλαγών.
Ο δορυφόρος NISAR μπορεί να ανιχνεύει μετακινήσεις εδάφους και πάγου με ακρίβεια εκατοστού, ενώ ο SWOT σχεδιάστηκε για να παρακολουθεί λεπτομερείς μεταβολές στις υδάτινες επιφάνειες της Γης.
«Ο Hektoria μετατρέπεται σε φιόρδ»
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πιο βίαιη φάση της κατάρρευσης έχει πιθανότατα ολοκληρωθεί και ότι η μελλοντική υποχώρηση θα συνεχιστεί με πιο αργούς ρυθμούς.
Ο Ted Scambos από το Πανεπιστήμιο του Colorado Boulder δήλωσε ότι δεν θα τον εξέπληττε αν ο παγετώνας επιβραδύνει περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.
«Ο παγετώνας έχει χάσει τόσο μεγάλο υψόμετρο και μάζα που πλέον δεν μπορεί να διατηρήσει την ίδια δυναμική. Βρίσκεται στον δρόμο για να μετατραπεί σε φιόρδ και όχι σε παγετώνα», είπε χαρακτηριστικά.
www.bankingnews.gr
Από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Μάρτιο του 2023, ο παγετώνας υποχώρησε κατά περίπου 25 χιλιόμετρα.
Σε ένα δραματικό δίμηνο, το μέτωπο του παγετώνα μετακινήθηκε προς τα πίσω περισσότερο από 8 χιλιόμετρα, σημειώνοντας νέο σύγχρονο ρεκόρ για τη γρηγορότερη απώλεια γειωμένου παγετώδους πάγου που έχει παρατηρηθεί ποτέ.
Δορυφόροι κατέγραψαν την καταστροφή
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δορυφορικές εικόνες και δεδομένα τηλεπισκόπησης για να μελετήσουν την κατάρρευση.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η δομή του Hektoria τον έκανε εξαιρετικά ευάλωτο σε απότομες αλλαγές. Όπως πολλοί παγετώνες της Ανταρκτικής Χερσονήσου, ξεκινά από τη στεριά και επεκτείνεται προς τον ωκεανό, όπου σχηματίζει μια τεράστια πλωτή «γλώσσα πάγου».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο παγετώνας έχασε τόσο τη γλώσσα πάγου όσο και ένα μεγάλο τμήμα γειωμένου πάγου που βρισκόταν πάνω σε επίπεδο βυθό. Αυτή η απώλεια συνδέεται άμεσα με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Παρότι ο Hektoria θεωρείται σχετικά μικρός σε σύγκριση με άλλους γιγαντιαίους παγετώνες της Ανταρκτικής, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αν παρόμοια κατάρρευση συμβεί σε μεγαλύτερα συστήματα πάγου, οι παγκόσμιες συνέπειες θα είναι τεράστιες!
Η αρχή της καταστροφής ξεκίνησε το 2002
Οι επιστήμονες συνδέουν την κατάρρευση με γεγονότα που ξεκίνησαν πριν από περισσότερα από 20 χρόνια.
Το 2002, η παγοκρηπίδα Larsen B διαλύθηκε και κατέρρευσε αιφνίδια. Η συγκεκριμένη παγοκρηπίδα λειτουργούσε σαν φυσικό φράγμα που σταθεροποιούσε τον Hektoria και άλλους γειτονικούς παγετώνες.
Μετά την εξαφάνισή της, οι παγετώνες της περιοχής άρχισαν σταδιακά να λεπταίνουν και να υποχωρούν.
Το 2011, θαλάσσιος πάγος κοντά στο μέτωπο του Hektoria παρείχε προσωρινή στήριξη, επιτρέποντας στον παγετώνα να προχωρήσει ξανά προς τη θάλασσα.
Η διάλυση του θαλάσσιου πάγου έφερε την κατάρρευση
Η σταθερότητα αυτή κατέρρευσε απότομα τον Ιανουάριο του 2022, όταν ο θαλάσσιος πάγος στην περιοχή Larsen B διαλύθηκε, πιθανότατα εξαιτίας ισχυρών θαλάσσιων κυμάτων.
Μόλις χάθηκε αυτή η φυσική προστασία, ο Hektoria αποσταθεροποιήθηκε ταχύτατα.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο νότιο ημισφαίριο, η πλωτή γλώσσα πάγου του παγετώνα διαλύθηκε μέσω αλλεπάλληλων αποκολλήσεων τεράστιων κομματιών πάγου, προκαλώντας υποχώρηση περίπου 16 χιλιομέτρων.
Παρότι το μέτωπο του παγετώνα φάνηκε προσωρινά σταθερό τον χειμώνα του 2022, τα δορυφορικά δεδομένα της αποστολής ICESat-2 της NASA έδειξαν ότι ο πάγος συνέχιζε να λεπταίνει.
Οι επιστήμονες εντόπισαν το φαινόμενο που επιτάχυνε την καταστροφή
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο εναπομείνας πάγος παρέμενε γειωμένος μέχρι και την άνοιξη του 2022 στο νότιο ημισφαίριο.
Σεισμικές δονήσεις κάτω από τον παγετώνα αποκάλυψαν ότι ο πάγος είχε απλωθεί πάνω σε ένα μεγάλο επίπεδο τμήμα βράχου, σχηματίζοντας αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν «παγωμένη πεδιάδα».
Αυτή η γεωμετρία επιτρέπει στο θαλασσινό νερό να περνά κάτω από τον πάγο κατά την παλίρροια, σηκώνοντας προσωρινά τμήματα του παγετώνα από το έδαφος.
Όταν ο πάγος λεπταίνει αρκετά, τεράστιες μάζες μπορούν να αποκολληθούν και να διαλυθούν ξαφνικά.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό το φαινόμενο - γνωστό ως «αποκόλληση λόγω άνωσης» - προκάλεσε τη δεύτερη φάση της κατάρρευσης, κατά την οποία ο Hektoria έχασε ακόμη 8 χιλιόμετρα μήκους.
Η NASA στρέφει νέα δορυφορικά συστήματα στην Ανταρκτική
Η επικεφαλής της μελέτης, Naomi Ochwat από το Πανεπιστήμιο του Innsbruck, εξετάζει πλέον αν και άλλοι παγετώνες αντιμετωπίζουν παρόμοιο κίνδυνο.
Καθώς η θέρμανση στην Ανταρκτική Χερσόνησο συνεχίζεται, ολοένα και περισσότεροι παγετώνες χάνουν τις πλωτές γλώσσες πάγου τους και μετατρέπονται σε παγετώνες που καταλήγουν απευθείας στον βυθό της θάλασσας.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι νέοι δορυφόροι όπως οι NISAR και SWOT της NASA θα βοηθήσουν σημαντικά στην κατανόηση αυτών των ταχύτατων αλλαγών.
Ο δορυφόρος NISAR μπορεί να ανιχνεύει μετακινήσεις εδάφους και πάγου με ακρίβεια εκατοστού, ενώ ο SWOT σχεδιάστηκε για να παρακολουθεί λεπτομερείς μεταβολές στις υδάτινες επιφάνειες της Γης.
«Ο Hektoria μετατρέπεται σε φιόρδ»
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πιο βίαιη φάση της κατάρρευσης έχει πιθανότατα ολοκληρωθεί και ότι η μελλοντική υποχώρηση θα συνεχιστεί με πιο αργούς ρυθμούς.
Ο Ted Scambos από το Πανεπιστήμιο του Colorado Boulder δήλωσε ότι δεν θα τον εξέπληττε αν ο παγετώνας επιβραδύνει περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.
«Ο παγετώνας έχει χάσει τόσο μεγάλο υψόμετρο και μάζα που πλέον δεν μπορεί να διατηρήσει την ίδια δυναμική. Βρίσκεται στον δρόμο για να μετατραπεί σε φιόρδ και όχι σε παγετώνα», είπε χαρακτηριστικά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών